woensdag 15 januari 2014

KOKEN op een HOUTGESTOOKT FORNUIS, deel 3, KOKEN MAAR...


Inmiddels is er een VUURTJE OPGESTOOKT (deel 1) en zijn de juiste POTTEN & PANNEN (deel 2) bij elkaar gescharreld. Nu kunnen we gaan KOKKERELLEN :-) Zijn jullie er klaar voor???

Zorg dat de HOUTMAND naast de kachel rijkelijk gevuld is zodat je niet voor onaangename verrassingen komt te staan tijdens het KOKEN. En vergeet de OVENWANTEN en PANNENLAPPEN niet bij de hand te houden.

Bovenop de KOOKPLAAT is er plaats voor de PANNEN. Eenmaal aan het KOKEN geslagen gaan we SJOELEN :-) Het is een kwestie van de PANNEN heen en weer te schuiven :-) Van kokendheet naar middelmatig heet tot aan warm houden toe.

Meestal zetten wij hier in ons KLEINE GRONINGSE HUISJE tijdens het aansteken van het FORNUIS  direct een ketel  met water op, zodat deze kookt tegen de tijd dat we gaan KOKKERELLEN. 

Wanneer je kunt gaan KOKEN hangt sterk af van de voortgang en intensiteit van je HOUTVUUR. Soms staat de wind in de schoorsteen te blazen en trekt de boel niet zo lekker. Dan duurt het aanzienlijk langer voordat het heet genoeg is om op te gaan KOKEN. Aan de andere kant kun je ten tijde van een matig brandend vuur de pan zo dicht mogelijk bij het vuur plaatsen en kook je toch nog sneller dan je had gedacht. Als het vuur eenmaal goed brand moet je weer gaan SJOELEN :-)   

Als je KOKEND WATER van te voren hebt bereid is het een een koud kunstje om te starten met KOKEN. Je plaatst het desbetreffende product in de pan (groenten of aardappels) en vul de pan met het reeds kokende water. Zoek nu het juiste plekje op de kookplaat door te schuiven met de pan en uit te komen waar het net niet overkookt. Zet eventueel een kookwekker om de juiste kooktijd aan te houden. De KOOKTIJDEN zijn verder gelijk. Net als bij het KOKEN op andere warmtebronnen, mits je de pan op de juiste plaats zet!  

Wil je een gerecht laten SUDDEREN dan plaats je de desbetreffende PAN helemaal op de hoek van het FORNUIS. Zo ver mogelijk van de hittebron af. In ons geval belandt de SUDDERPAN vaak op de gietijzeren rand van de kachel buiten de kookplaat. Als je zo af en toe een BLUB hoort :-) gaat het goed. Als je teveel gesis en geknetter in de pan hoor gaat het te hard. Dan is het FORNUIS te heet en moet je er even geen hout meer bij doen. Als de pan al op het meest koude plekje van het FORNUIS staat moet je het dus met het HOUTVUUR gaan regelen en oplossen.  

Wilt je het FORNUIS optimaal benutten dan betrek je daar uiteraard het OVENGEDEELTE ook bij. Wij hebben aan de voorkant van ons FORNUIS een SCHUIF zitten. Je kan dit kanaal wat tussen het vuurgedeelte en het ovengedeelte zit open, half open of dicht doen. Dat is trouwens bij alle HOUTGESTOOKTE FORNUIZEN het geval. Je moet dit tijdens het BAKKEN een beetje op gevoel gaan regelen. Meestal zetten wij hem in het begin helemaal open zodat de OVEN goed warm kan worden. Toch wordt de OVEN zelfs met een DICHTE SCHUIF ook warm. De ijzeren tussenwand geeft hoe dan ook warmte af.    

Voorop het raampje van de OVEN zit bij ons FORNUIS een THERMOMETER. Hierop is het gemakkelijk af te lezen hoe warm te OVEN is. Hoe harder je het vuur laat branden, en hoe harder de houtsoort is die je stookt, des te warmer wordt de OVEN. Probeer de OVEN op de juiste temperatuur te houden door met de schuif te werken. Door het vuur juist op stoken in geval van een temperatuurdaling. Of juist te laten doven in geval van een te hete OVEN. Bij een kokendhete oven en een te bakken product in de oven kun je ook altijd het deurtje even open zetten. Het is net een spelletje, soms is het heel moeilijk om de temperatuur stabiel te houden. Maar al doende leert men :-)

Ik ben heel eerlijk, een CAKE bakken in een HOUTGESTOOKTE OVEN is echt voor de gevorderden onder ons. Jullie weten vast wel dat een CAKE heel gevoelig is voor temperatuurschommelingen. Als de temperatuur plots snel daalt om wat voor reden dan ook, bestaat de kans dat de CAKE vanbinnen nat blijft :-( Muffins en kleine cakejes BAKKEN gaan hier altijd wel goed. Maar een grote CAKE op tafel krijgen is toch best wel een kunst :-)

En stel... nu heb je een gerecht bereidt en laten de eters je nog even in de steek. Of is je gerecht eerder klaar dan verwacht. Geen nood, onder de BAKOVEN bevind zich een GEDEELTE om gerechten warm te houden. Je zou er in theorie ook borden in kunnen warmen. Al hebben wij een klein type fornuis (LA NORDICA-ROSETTA), in de breedte passen daar geen borden in. Een ovenschaal past er weer wel in. Het grotere type FORNUIS (LA NORDICA-ROSA) heeft wel een groter gedeelte om warm te houden.   

Houdt er rekening mee dat je met een HOUTGESTOOKTE OVEN een DROGER product uit je oventje tovert :-) Uiteraard is dit bij pizza of brood juist geweldig, hoe knapperiger de korst is hoe beter! Maar bijvoorbeeld bij een braadslede met een kip erin wil je dit juist niet. Werk dan met aluminiumfolie of met een braadzak. Zo behoudt je het sappige vocht in het vlees en droogt het niet al te erg uit.

Mijn ervaring is ook dat je vaker moet KIJKEN in de oven. Leer om "op het oog" in te kunnen schatten hoe het er voor staat. Als ik koekjes bak moeten die meestal veel KORTER in de HOUTGESTOOKTE OVEN dan dat ze in een elektrische oven moeten. De BAKTIJDEN zijn in het algemeen (vooral bij koekjes) toch wel wat korter. 

SAMENGEVAT:
ZET AL JE ZINTUIGEN OP SCHERP :-)
BLIJF GOED KIJKEN, LUISTEREN, PROEVEN EN RUIKEN!!!

Als je dit alles goed in acht neem zul je ontdekken dat KOKEN en BAKKEN op en in een HOUTGESTOOKT FORNUIS het werk meer dan waard is. Ook zul je merken dat het je steeds meer eigen wordt. Op den duur doe je het fluitend :-)

Hadden we trouwens al gejubeld over DE SMAAK die zo'n HOUTGESTOOKTE OVEN geeft aan je gerechten? Bak maar eens een vers bereidde pizza in een HOUTGESTOOKTE OVEN. Dan zijn er geen woorden meer nodig om uit te leggen hoe dit smaak!!!

En dankzij de ECHTE KENNER Marion Anderson van ANDERSON COTTAGE kreeg ik nog een interessante vraag. Fijn dat je hier even op wilde wijzen!

HOE HOUDT JE HET RAAMPJE VAN DE OVEN/HOUTKACHEL SCHOON?

Poets het raampje van de (oven-)deur (na afgekoeld te zijn) met een vochtige doek waar je AS aan plakt. Maak even dikke spierballen en schrob met de as vervolgens goed over het glas en de vlekken. De meeste rommel/aanslag laat dan vanzelf los. Als je het er een paar keer bij laat zitten brand het verder in. Wij hebben hier en daar ook wat BLIJVENDE VLEKKEN. Toch is dat voor ons ook geen drama hoor... het hoort er gewoon een beetje bij :-) 

Als jullie nog AANVULLINGEN of VRAGEN  hebben over dit onderwerp dan horen we dit graag! Wij ontdekten namelijk dat er op dit gebied niet veel praktische informatie te vinden is op internet.  

In de komende tijd hopen we nog wat GESCHIKTE RECEPTEN te plaatsen over dit onderwerp! Natuurlijk is in principe alles mogelijk, maar de volgorde van aanpak en het beste willen halen uit je FORNUIS is toch wel anders dan bij het KOKEN op een andere warmtebron.

O ja... naast KOKEN, BAKKEN en het HUIS VERWARMEN droogt de was ook als een trein mits je deze in de buurt van het FORNUIS ophangt. Aan de ring rondom het fornuis kun je ook heel goed sokken laten drogen :-)

HEEL VEEL DANK VOOR JULLIE MAILS, REACTIES, TIPS, VRAGEN EN HARTELIJKE WOORDEN! DAAR ZIJN WE HEEL BLIJ MEE :-)

LIEFS, Suzanne & Marcel